PraChleb - Źródło Zdrowia i Urody

Otyłość - epidemia XXI wieku

17/03/2018
     Narastający w społeczeństwach krajów rozwiniętych problem otyłości jest rozpatrywany we współczesnym podejściu naukowym jako choroba, a nie, bynajmniej, jedynie mankament wizualny. Coraz więcej osób cierpi z powodu nadmiernej masy ciała – na nadciśnienie, problemy krążeniowo-sercowe, cukrzycę, kontuzje stawów. Epidemia otyłości związana jest przede wszystkim z ogromną podażą wysokokalorycznej i przetworzonej żywności, reklamowanej w mediach bez dostatecznej regulacji prawnej i niedostateczną edukacją w zakresie właściwego odżywiania się. Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez Biuro Analiz Sejmowych w 2017 r. w Polsce ponad 50% dorosłych i co ósme dziecko są otyłe lub mają nadwagę. Obecnie jest to jeden z najpowszechniej występujących problemów związanych ze stylem życia i niesie ze sobą istotne negatywne skutki społeczne i gospodarcze. Światowa Organizacja Zdrowia wobec narastającego w społeczeństwach krajów rozwiniętych problemu otyłości zaleca spożywanie produktów, których indeks glikemiczny - IG (klasyfikacja produktów żywnościowych na podstawie ich wpływu na poziom glukozy we krwi w 2-3 godziny po ich spożyciu) nie przekracza 70 (np. pieczywo razowe posiada niski indeks glikemiczny, na poziomie ok. 50). Badania epidemiologiczne wskazują na korelację między dietą o wysokim indeksie glikemicznym a wzrostem masy ciała. Produkty o wysokim IG wpływają bowiem na zwiększenie apetytu oraz powiększanie się zapasów tkanki tłuszczowej. W mące razowej – uzyskanej z jednorazowego przemiału ziarna, występują praktycznie wszystkie składniki, w takiej samej ilości jak w nieprzetworzonym ziarnie. Im więcej w mące znajduje się cząstek z warstw zewnętrznych ziarna oraz zarodka (komponenty, z której rozwinie się nowa roślina), tym większy w niej udział składników odżywczych dla człowieka i mniejsza kaloryczność pieczywa uzyskanego z takiej mąki. Oczyszczona (biała) mąka zawiera ostatecznie już tylko skrobię i gluten – składniki zapasowe ziarna będące rezerwą odżywczą dla zapewnienia rozwoju zarodka. Pieczywo sporządzone przy użyciu mąki rafinowanej odznacza się zwiększonym indeksem glikemicznym względem pieczywa razowego. Badania przeprowadzone w 2013 roku na Uniwersytecie Południowej Karoliny (USA), podczas których, w okresie 6 miesięcy sprawdzano u osób z nadwagą wpływ różnych rodzajów diet na powrót do wagi prawidłowej, wykazały, że dieta oparta na pokarmach bogatych w błonnik i węglowodany o strukturze polisacharydów okazała się najefektywniejsza dla przywrócenia prawidłowej wagi ciała. Badania potwierdziły postawioną przez naukowców tezę, iż to nie ilość, ale jakość węglowodanów ma bezpośredni związek z występowaniem otyłości. Liczne badania wskazują, iż wysokie spożycie cukrów prostych dostarcza nadwyżkę kalorii, co przekłada się na przyrost masy ciała i większe ryzyko rozwoju chorób z tym związanych (cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, bezdechu nocnego, zaburzeń gospodarki lipidowej prowadzących do rozwoju chorób układu krążenia; procesów nowotworzenia).
Zgodnie z zaleceniami współczesnej nauki, jedzenie chleba z mąki razowej na zakwasie, zapobiega otyłości, szybko likwiduje uczucie głodu i opóźnia łaknienie - jest więc sprzymierzeńcem w walce z nadwagą. Zarówno osoby dążące do zredukowania nadmiernej masy ciała, jak i wszyscy, którzy chcą stabilnie utrzymywać prawidłową wagę, powinni uwzględnić w swojej diecie chleby razowe przygotowane na zakwasie piekarskim. Badania naukowe wykazały, że chleb żytni jedzony na śniadanie pomaga utrzymać prawidłową wagę i syci dłużej niż chleb pszenny, dzięki czemu osoba spożywająca go z rana nie tylko dużo później odczuwa głód, ale i jego odczuwanie jest mniejsze. Ma to ścisły związek ze strukturą chlebów razowych, które poprzez wiązanie cząsteczek wody powoduje pęcznienie, co wywołuje znaczne uczucie sytości. W rezultacie możliwe jest uniknięcie kalorycznych przekąsek i spożycie mniejszych porcji kolejnych posiłków. Codzienne spożywanie chleba razowego na zakwasie pozwala obniżyć poziom niepożądanych dla organizmu frakcji cholesterolu (LDL) oraz ograniczyć ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Ten rodzaj pieczywa ma także znaczenie w profilaktyce chorób nowotworowych jelita grubego, okrężnicy oraz sutka.
Wybrane piśmiennictwo:
1. Kłosiewicz – Latoszek L.. Cybulska B.: Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy i chorób sercowo – naczyniowych, Probl Hig Epidemiol, 2011, 92(2): 181 – 186;
2. Nishida C., Martinez Nocito F.: FAO/WHO Scientific Update on carbohydrates in human nutrition: introduction, European Journal of Clinical Nutrition (2007) 61 (Suppl 1), S1–S4;
3. R M van Dam, J C Seidell: Carbohydrate intake and obesity; European Journal of Clinical Nutrition (2007) 61 (Suppl 1), S75–S99;
4. Nishida C. i wsp.: The Joint WHO/FAO Expert Consultation on diet, nutrition and the prevention of chronic diseases: process, product and policy implications, Public Health Nutrition: 7(1A), 245–250;
5. WHO/FAO (1998) Carbohydrates in human nutrition. FAO food and nutrition paper no. 66. FAO, Rome;
6. Turner-McGrievy GM, Davidson CR, Wingard EE, Wilcox S, Frongillo EA. Comparative effectiveness of plant-based diets for weight loss: a randomized controlled trial of five different diets. 2015 Feb;31(2):350-8. doi: 10.1016/j.nut.2014.09.002. Epub 2014 Oct 18.
7. Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu europejskiego i Rady na temat żywności przeznaczonej dla osób cierpiących na zaburzenia przemiany węglowodanów (cukrzycę) /* KOM/2008/0392 wersja ostateczna
Powrót do listy Powrót do listy



Zobacz także: